Νίκος Μυρίλλος

Έπειτα από πολύμηνη καθυστέρηση σύμφωνα με τον ν. 4557/2018 ΦΕΚ Α’ 139/30.07.2018, όπως τροποποιήθηκε αυτός με το άρθρου 62 του ν. 4607/2019 ΦΕΚ (Α’ 65/24-04-2019), δημιουργείται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) ηλεκτρονική πλατφόρμα Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων (φυσικών προσώπων στα οποία ανήκει η εταιρεία), που τηρείται αρμοδίως στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.). Το ποσοστό κατοχής μετοχών που πρέπει να δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα για να αποτελεί ένδειξη αμέσου ελέγχου αυτής θα πρέπει να είναι άνω του 25%.

Με βάση τους παραπάνω νόμους εκδόθηκε η απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών 67343 ΕΞ 2019 (ΦΕΚ Β’ 2443/20.6.2019), η οποία τροποποιήθηκε με νέα απόφαση του ίδιου Υπουργείου 73900 ΕΞ 2019 (ΦΕΚ Β’ 2718/02-07-2019) με βάση την οποία συμπεριλαμβάνονται ως υπόχρεες καταχώρισης πραγματικών δικαιούχων οι περισσότεροι τύποι νομικών οντοτήτων που μπορούν να ιδρυθούν ή εγκατασταθούν στην Ελλάδα όπως αυτό φαίνεται στο Παράρτημα Α’ της Υπουργικής Απόφασης 67343 ΕΞ 2019 ΦΕΚ Β’ 2443/20.6.2019.

Το εν λόγω παράρτημα της Υπουργικής Απόφασης κατηγοριοποιεί τις υπόχρεες νομικές οντότητες σε τρεις ομάδες και προβλέπει πότε κάθε μία από αυτές πρέπει να καταχωρήσει τα στοιχεία της στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Την Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 ξεκίνησε η λειτουργία του Μητρώου και οι υπόχρεοι που συμπεριλαμβάνονται στην πρώτη Ομάδα μπορούν να καταχωρήσουν την δήλωση των απαραίτητων στοιχείων που ζητούνται από τις Αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών 67343 ΕΞ 2019 (ΦΕΚ Β’ 2443/20.6.2019) και 73900 ΕΞ 2019 (ΦΕΚ Β’ 2718/02-07-2019).

Σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ. 1 του ν 4557/2018 θα πρέπει οι υπόχρεοι όχι μόνο να μεριμνήσουν για την καταχώριση των στοιχείων αλλά και για την ενημέρωση σε πιθανές αλλαγές που αφορούν τα δηλωθέντα στοιχεία: «Οι εταιρικές και άλλες οντότητες που έχουν έδρα στην Ελλάδα ή ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα υποχρεούνται να συλλέγουν και να φυλάσσουν σε ειδικό μητρώο που τηρούν στην έδρα τους, επαρκείς, ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους τους. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο, την ημερομηνία γέννησης, την υπηκοότητα και τη χώρα διαμονής των πραγματικών δικαιούχων, καθώς επίσης και το είδος και την έκταση των δικαιωμάτων που κατέχουν. Συμπληρώνονται δε με κάθε αναγκαίο στοιχείο για την ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου. Το ειδικό αυτό μητρώο τηρείται επαρκώς τεκμηριωμένο και επικαιροποιημένο με ευθύνη του νομίμου εκπροσώπου ή ειδικώς εξουσιοδοτημένου προσώπου με απόφαση του αρμόδιου εταιρικού καταστατικού οργάνου και με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, καταχωρίζεται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, με τη χρήση των κωδικών εισαγωγής της ηλεκτρονικής πλατφόρμας taxisnet, μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την ημερομηνία σταδιακής έναρξης καταχώρισης ανά είδος εταιρικής οντότητας που καθορίζει η απόφαση της παραγράφου 11. Η καταχώριση αλλαγών στα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων γίνεται μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την ημερομηνία επέλευσής τους.»

Είναι άξιο αναφοράς και ειδικής μνείας για αποφυγή πιθανών κυρώσεων το άρθρο 20 παρ. 9 του Ν. 4557/2018: «σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης της παραγράφου 1, με απόφαση της Αρχής επιβάλλεται σε βάρος των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ και τίθεται προθεσμία για τη συμμόρφωσή τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται…».

Ωστόσο πρέπει να επισημανθεί ότι ορισμένες εκ των αλλαγών που έφερε η Υ.Α 73900 ΕΞ 2019 (ΦΕΚ Β’ 2718/02-07-2019) δημιουργούν σύγχυση. Συγκεκριμένα, η επιλογή του Υπουργείου Οικονομικών να εξαιρέσει από την εφαρμογή του Νόμου τα Υποκαταστήματα των αλλοδαπών εταιρειών (τα οποία έχουν σύμφωνα με τον Νόμο δικαίωμα εμπορικής δραστηριότητας) με το σκεπτικό ότι δεν έχουν αυθύπαρκτη νομική οντότητα, μπορεί να δώσει χώρο για την δημιουργία νέου «εταιρικού προσωπείου» με την ίδρυση για παράδειγμα μίας εταιρείας στην αλλοδαπή και την εγκατάστασή της στην Ελλάδα μέσω Υποκαταστήματος. Μία τέτοια εξέλιξη θεωρούμε ότι θα περιορίσει σημαντικά την διαφάνεια που είναι και ο κύριος σκοπός του νόμου και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την πάταξη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Το Υπουργείο Οικονομικών δεν έχει καταλήξει ακόμη αν θα διατηρήσει την εξαίρεση των Υποκαταστημάτων των αλλοδαπών εταιρειών καθιστώντας πιθανή την έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης.

Συναινετικό διαζύγιο σύμφωνα με το τροποποιημένο άρθρο 1441 ΑΚ

Το νέο άρθρο εισήχθη με τον Ν. 4509/2017 ο οποίος και προβλέπει μια ταχύτερη και απλούστερη διαδικασία για την έκδοση συναινετικού διαζυγίου με σκοπό την διευκόλυνση των συζύγων και των τέκνων αυτών.

Το συναινετικό διαζύγιο στηρίζεται σε τρεις πυλώνες, α) την έγγραφη συμφωνία των συζύγων να λύσουν από κοινού τον γάμο, β) την έγγραφη συμφωνία των συζύγων για την επιμέλεια των τέκνων, την διατροφή που θα συμφωνήσουν οι σύζυγοι και το δικαίωμα επικοινωνίας του συζύγου που δεν έχει την επιμέλεια με τα τέκνα, γ) η συμβολαιογραφική πράξη με την οποία πραγματοποιείται η οριστική λύση του γάμου.

Α. Η έγγραφη συμφωνία των συζύγων για να λύσουν από κοινού τον γάμο τους αποτελεί στην ουσία σύμβαση με την οποία οι σύζυγοι δηλώνουν ο καθένας προς τον άλλο την βούλησή τους για τερματισμό του έγγαμου βίου τους. Η υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας μπορεί να υπογραφεί σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο μετά την τέλεση του γάμου καθώς το άρθρο 1441 ΑΚ δεν προβλέπει ελάχιστη διάρκεια έγγαμου βίου για την έκδοση συναινετικού διαζυγίου. Η σύμβαση υπογράφεται από τους συζύγους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους καθώς δεν δύνανται να έχουν τον ίδιο δικηγόροι οι σύζυγοι. Ωστόσο σύμφωνα με το άρθρο 1441 ΑΚ οι πληρεξούσιοι δικηγόροι μπορούν να υπογράψουν μόνοι τους την συμφωνία εξ’ ονόματος των συζύγων, εάν έχει προηγηθεί χορήγηση ειδικής πληρεξουσιότητας.

Β. Η έγγραφη συμφωνία των συζύγων για την ρύθμιση της επιμέλειας, της επικοινωνίας και της διατροφής των ανήλικων τέκνων, προβλέπεται από το άρθρο 1441(2) ΑΚ και απαιτεί από τους συζύγους να έχουν συμφωνήσει και ρυθμίσει τα θέματα της επιμέλειας, της επικοινωνίας και της διατροφής των ανήλικων τέκνων, τα οποία θε περιλαμβάνονται είτε στην συμφωνία για λύση του γάμου είτε σε ξεχωριστή συμφωνία που θα υπογραφεί από τους ενδιαφερόμενους και η οποία συντάσσεται σύμφωνα με τους τύπους της παραγράφου (1) του ίδιου άρθρου. Η συμφωνία των συζύγων που αφορά τα ανήλικα τέκνα έχει ορισμένη χρονική διάρκεια, το άρθρο 1441 (2) ΑΚ καθορίζει ως ελάχιστη τα 2 έτη. Μετά το πέρας της επικυρωμένης συμφωνίας και του ορισμένου χρόνου που αυτή προβλέπει οι σύζυγοι θα πρέπει να υπογράψουν νέα σύμφωνα με την ίδια διαδικασία.

Γ. Η συμβολαιογραφική πράξη με την οποία πραγματοποιείται η οριστική λύση του γάμου.

Οι έγγραφες συμφωνίες που υπογράφονται από τους συζύγους σύμφωνα με το άρθρο 1441 ΑΚ υποβάλλονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου στον συμβολαιογράφο από τους συζύγους και τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια. Η συμβολαιογραφική πράξη πραγματοποιείται τουλάχιστον 10 ημέρες μετά την υπογραφή της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων σύμφωνα με το άρθρο 1441 (3β) ΑΚ. Η περίοδος των 10 ημερών ξεκινάει από την ημέρα κατά την οποία βεβαιώνεται το γνήσιο της υπογραφής των δύο συζύγων από το Ειρηνοδικείο της έδρας του Συμβολαιογράφου. Η συμβολαιογραφική πράξη επικυρώνει τόσο την συμφωνία λύσης του γάμου όσο και της επιμέλειας (αν πρόκειται για δύο ξεχωριστές συμφωνίες) και υπογράφεται τόσο από τους συζύγους όσο και από τους δικηγόρους τους εκτός αν οι τελευταίοι έχουν ειδική πληρεξουσιότητα.

Η λύση του γάμου σύμφωνα με το 1441 (5) ΑΚ έρχεται με την κατάθεση της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει καταχωριστεί η σύσταση του γάμου. Σε περίπτωση θρησκευτικού γάμου, η πνευματική λύση αυτού παραγγέλλεται στη Μητρόποληαπό τον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών, ύστερα από αίτηση ατόμου που έχει έννομο συμφέρον και επισυνάπτεται αντίγραφο της συμβολαιογραφικής πράξης. Η παραγγελία απευθύνεται στη Μητρόπολη στην οποία ανήκει ο ναός όπου τελέσθηκε ο γάμος. Στην συνέχεια η Μητρόπολη προβαίνει στην πνευματική λύση του γάμου. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η πνευματική λύση του γάμου, η ληξιαρχική πράξη αρκεί για την απόδειξη του διαζυγίου ωστόσο είναι πιθανό η Εκκλησία να αρνηθεί έναν δεύτερο θρησκευτικό γάμο.

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥ

Στην περίπτωση που η κληρονομία είναι κατάχρεη, με αποτέλεσμα ο κληρονόμος να μην έχει κανένα συμφέρον να την αποδεχθεί, ο Νομοθέτης του δίνει τη δυνατότητα να αποποιηθεί την κληρονομιά. Φυσικά η αποποίηση δεν μπορεί να γίνει εν μέρη, αντίθετα η αποποίηση αφορά το σύνολο της κληρονομιάς. Αποποίηση της κληρονομίας γίνεται με δήλωση του κληρονόμου ενώπιον του Ειρηνοδικείου ότι δεν επιθυμεί να καταστεί οριστικός κληρονόμος. Η προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να γίνει η δήλωση αποποίησης της κληρονομίας είναι 4 μήνες και ο χρόνος της προθεσμίας ξεκινάει από τη στιγμή που πληροφορείται ότι έχει καταστεί προσωρινός κληρονόμος λόγω διαθήκης ή κληρονομικής διαδοχής. Η προθεσμία για την αποποίηση κληρονομιάς αυξάνεται σε ένα έτος στην περίπτωση που ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία του κατοικία στο εξωτερικό ή στην περίπτωση που ο κληρονόμος μαθαίνει για την επαγωγή όταν εκείνος διέμενε στο εξωτερικό. Η προθεσμία για την αποποίηση ξεκινάει με τον θάνατο του κληρονομούμενου εκτός αν για οιονδήποτε λόγο ο θάνατος δεν έγινε γνωστός εγκαίρως στον κληρονομούμενο.

Η δήλωση για την αποποίηση κληρονομίας γίνεται στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας, δηλαδή στο Ειρηνοδικείο του τόπου κατοικίας του κληρονομούμενου. Σε περίπτωση που αυτό δεν γίνει εντός της προθεσμίας, τότε η κληρονομία τεκμαίρεται ότι έχει γίνει αποδεκτή και οποιαδήποτε μεταγενέστερη αποποίηση θεωρείται άκυρη.

Όταν ο προσωρινός κληρονόμος προβεί σε αποποίηση τότε το δικαίωμα για αποποίηση μεταβαίνει στους κληρονόμους του επαγωγικά όπως άλλωστε και το δικαίωμα στην κληρονομιά. Επομένως στην περίπτωση όπου ο προσωρινός κληρονόμος που έκανε την δήλωση αποποίησης έχει ανήλικα τέκνα, θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε να αποποιηθούν και αυτά. Τα ανήλικα τέκνα όπως είναι εύκολα αντιληπτό δεν μπορούν να αποποιηθούν την κληρονομιά δεδομένου ότι δεν έχουν δικαιοπρακτική ικανότητα. Επομένως, θα πρέπει να ζητηθεί από το αρμόδιο Δικαστήριο άδεια μέσω την Εκουσίας Διαδικασίας ώστε οι γονείς ή κηδεμόνες των ανήλικων κληρονόμων να πράξουν εξ’ ονόματός τους κάθε ωφέλιμη ενέργεια. Η προθεσμία για την αποποίηση από ανήλικο τέκνο είναι 4 μήνες από την ημέρα που ο κληρονομούμενος έμαθε την επαγωγή της κληρονομιάς σε αυτόν. Η προθεσμία αποποίησης κληρονομίας από ανήλικο αναστέλλεται μέχρι να χορηγηθεί η σχετική άδεια από το Δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 1847 ΑΚ. Η νομολογία έχει δεχθεί ότι η γνώσης της επαγωγής ερευνάται στο πρόσωπο του κηδεμόνα του ανηλίκου και η προθεσμία αρχίζει να τρέχει από τότε που οι ασκούντες τη γονική μέριμνα έλαβαν γνώση της επαγωγής.

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ:

1. Αίτηση των ασκούντων την γονική μέριμνα ενώπιον του Ειρηνοδικείου
2. Πιστοποιητικό Επίδοσης στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών
3. Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών
4. Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου
5. Προηγούμενες αποποιήσεις αν υπάρχουν
6. Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης
7. Αποδεικτικό Οικονομικής Κατάστασης Κληρονομούμενου (Ε9)
8. Προσωποποιημένη Πληροφόρηση για Οφειλές

ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ, ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟ

Το εμπορικό σήμα αποτελεί το βασικότερο πυλώνα του marketing για μία επιχείρηση για να καταστεί γνωστή στην αγορά και να καθιερωθεί στη συνείδηση του καταναλωτικού κοινού. Το εμπορικό σήμα είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα κάθε επιχείρησης που την ξεχωρίζει από τους ανταγωνιστές της καθώς μέσω αυτού δημιουργεί μία πελατειακή σχέση με τον καταναλωτή που έμεινε ευχαριστημένος από τις υπηρεσίες ή τα αγαθά της. Το εμπορικό σήμα είναι το μέσο για την εκμετάλλευση της καλής φήμης που μπορεί να αποκτήσει μία εταιρεία προς όφελος της καθώς παράλληλα προσφέρει στον καταναλωτή την εγγύηση ότι τα αγαθά ή/και υπηρεσίες της επιχείρησης θα προσφέρονται πάντα με την ποιότητα που η επιχείρηση υπόσχεται στους καταναλωτές.

Επομένως πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για μία νέα επιχείρηση η δημιουργία και κατοχύρωση του εμπορικού σήματος ώστε αφενός να υπάρχει ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα που θα διαχωρίζει την επιχείρηση από τους ανταγωνιστές της και αφετέρου να προσφέρει στον δικαιούχο την αποκλειστική χρήση του και κατ’ επέκταση να αποτρέπει ανταγωνιστές να επωφεληθούν από την χρήση του ίδιου σήματος ή ενός παραπλήσιου και από τρίτους που θα σπεύσουν να κατοχυρώσουν το σήμα για λογαριασμό της δικής τους επιχείρησης.

Βασικές συμβουλές για το εμπορικό σήμα

Πριν την διαδικασία κατοχύρωσης σήματος είναι απαραίτητος ένας έλεγχος από δικηγόρο για να επιβεβαιώσει την διαθεσιμότητα του εμπορικού σήματος που επιθυμεί η επιχείρηση να κατοχυρώσει με σκοπό να αποφευχθούν μεταγενέστερες επιστολές αντιρρήσεων από κατόχους άλλων παρεμφερών εμπορικών σημάτων. Επίσης κατά την διάρκεια του ελέγχου δεν ελέγχεται μόνο το λεκτικό μέρος αλλά και άλλες παράμετροι που μπορεί να οδηγήσουν σε πιθανή σύγχυση της αγοράς με αποτέλεσμα την απόρριψη του σήματος.

Βασικές συμβουλές που πρέπει να δοθούν στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πριν την έναρξη της διαδικασίας κατοχύρωσης για την ευκολότερη επίτευξη της καταχώρησης αλλά και για την αποφυγή επιστολών αντίρρησης είναι η καινοτομία που πρέπει να χαρακτηρίζει το σήμα ιδίως στην περίπτωση της απεικόνισης, να μην συνιστά δηλαδή αντιγραφή ή παραποίηση ενός άλλου εμπορικού σήματος και κυρίως σήματος επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην ίδια αγορά, επίσης ένα σήμα θα πρέπει να είναι συγχρόνως απλό και ιδιαίτερο ώστε να αποτυπώνεται στην μνήμη του καταναλωτή και τέλος δεν θα πρέπει να περιέχει περιγραφή της δραστηριότητας. Επίσης δεν μπορούν να κατοχυρωθούν ως σήματα, επωνυμίες κλπ. λέξεις που περιγράφουν την δραστηριότητα της επιχείρησης καθώς θα δημιουργούσε αθέμιτο ανταγωνισμό έναντι των παρεμφερών επιχειρήσεων. Επομένως λέξεις όπως cafe, hotel, bar κλπ. δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνες τους καθώς θεωρούνται κοινόχρηστες και θα πρέπει να προηγείται μία ή περισσότερες λέξεις που να δίνουν ιδιαίτερο γνώρισμα στο σήμα και να το καθιστούν πρωτότυπο.

Η προστασία του εμπορικού σήματος

Το εμπορικό σήμα μπορεί να κατοχυρωθεί σε τρία επίπεδα τα οποία προσφέρουν και την αντίστοιχη προστασία. Ένα εμπορικό σήμα μπορεί να κατοχυρωθεί ως α) εθνικό σήμα, β) κοινοτικό σήμα, γ) διεθνές σήμα. Επομένως μία επιχείρηση πρέπει να διαλέξει τον βαθμό προστασίας του σήματός της ανάλογα με την γεωγραφική έκταση των δραστηριοτήτων της. Μία επιχείρηση που δραστηριοποιείται αυστηρά εντός Ελλάδας θα περιοριστεί στην κατοχύρωση εθνικού σήματος σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμους 4072/2012. Το κοινοτικό σήμα στην ουσία αντιμετωπίζεται ως εθνικό αλλά με ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια, αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η κατάθεση για την κατοχύρωση του γίνεται στο Γραφείο Κοινοτικών Σημάτων και το σήμα καταχωρείται αυτομάτως σε Κοινοτικό επίπεδο. Δυστυχώς, δεν υπάρχει μία αντίστοιχη διαδικασία για καθολική-διεθνή κατοχύρωση, ωστόσο εφαρμόζονται οι διατάξεις της Συνθήκης της Μαδρίτης στην οποία συμμετέχουν 85 χώρες και με την κατάθεση μόνο μία αίτησης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας – WIPO (World Intellectual Property Organization) η καταχώρηση γίνεται αυτομάτως σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν.